MASTINO NAPOLETANO Artykuł z miesiecznika "Przyjaciel PIES" nr 2 /2001

MASTINO NAPOLETANO -

budzi respekt.

W starożytności przeznaczano go do czuwania nad dobytkiem rzymskich wojowników. Później wykorzystywano jego bojowy zapał na arenach podczas krwawych igrzysk organizowanych ku uciesze ludu i jego władców.

Wciąż może uchodzic za mistrza w dziedzinie odstraszania . Do imponujących rozmiarów i groźnego wyglądu dochodzi jeszcze silny charakter.

OSOBOWOŚĆ

To pies o doskonałej pamięci, wrażliwy i bardzo czuły na okazywanie mu dowodów sympatii. Wzorowy stróż - widzi wszystko, co sie dzieje na jego terytorium, choć wygląda tak, jakby cały czas oddawał się urokom sjesty. Jest przede wszystkim spokojny i opanowany. Ale niemożna sugerować sie jego pozorną ospałością, gdyż jego reakcje bywają gwałtowne. Nie waha się podejmowac inicjatywy.

W hodowli zmierza się ku temu, by mastino napoletano był pewny swej siły, ale nieodczuwał potrzeby demonstrowania jej przy każdej okazji. Dlatego psy o agresywnym charakterze spotyka się coraz rzadziej. mimo to trzeba zaznaczyć, że nie jest to rasa nadająca się dla każdego. W nieodpowiednich rękach jej przedstawiciel może się przerodzić w psa niebezpiecznego. Pan musi sie odznaczać co najmniej tak silnym charakterem jak jego pupil.

WYCHOWANIE I ZACHOWANIE

Często przejawia naturę dominującą, nie lęka się napomnień ani kar. Nie należy go szkolić do ataku ani obrony, gdyż może być trudny do opanowania po rozbudzeniu agresji.

Jego czujność i poczucia własności terytorialnej nie trzeba doskonalić. Swoją pracę wykonuje instynktownie, ale my musimy mieć wpływ na jego decyzje. Dlatego należy bezwzględnie nauczyc go podstaw posłuszeństwa, a edukację trzeba zacząć bardzo wcześnie, gdyż tylko w młodości można nim łatwo pokierować. Z wiekiem stanie się to coraz trudniejsze.

Do świata jest nastawiony pokojowo, pod warunkiem, że świat jest pokojowo nastawiony do niego. Wychowanie mastino polega więc na właściwym kierowaniu nim i socjalizacji. Sprawą pierwszej wagi przy wyborze szczeniaka jest zrównoważony i towarzyski charakter. Trzeba wybrac malca pełnego zaufania i otwartego, bez tendencji do dominacji czy tchórzostwa. I od razu przyzwyczajac go do życia w rodzinie i zabaw z innymi psami. Jeśli w młodym wieku nie ustali się jego miejsca w hierarchii rodziny, trudno będzie skłonic go do posłuszeństwa, gdy osiągnie wiek dojrzały.

Charakter u mastifa neapolitańskiego, jak u wszystkich mastifów, kształtuje się do drugiego, trzeciego roku życia. Okres podatnośći na zabiegi wychowawcze jest więc długi, ale pamiętajmy, że pies, który w wieku 1,5 roku nie wykazywał cech dominacji, może zacząć to robić w wieku 3 lat.

AKTYWNOŚĆ I OTOCZENIE

Spokojne usposobienie mastino częściowo jest rekompensatą jego imponujących rozmiarów. Nie poleca się jednak trzymania go w mieszkaniu w bloku. Najbardziej nadaje sie do domu z ogrodem, gdzie mógłby cieszyc sie większą swobodą, aktywnością no i majestatycznie się prezentować. Uwaga! W naszym klimacie nie powinien przebywać na dworze w zimne dni. Trzeba go tez chronic przed przeciągami.

W młodym wieku uwielbia się bawić i spacerować. Do osiemnastego miesiąca życia lepiej oszczędzic mu forsownych ćwiczeń. To , czy pozostanie aktywny w latach późniejszych, zależy od naszej inicjatywy.

WYGLĄD

Uszy kopiowane bardzo krótko i ogon przyciety w 1/3 długości mają mu nadać wygląd różniący go od innych mastifów ... (w tej chwili zabieg w Polsce zabroniony). Mastino ma wiele charakterystycznych cech, nie można go więc łatwo pomylić z inną rasą.

Prostokątny kształt sylwetki (w proporcji 9:10) sprawia, że wydaje sie mniejszy, niz jest w istocie. Ale nie może sprawiać wrażenia psa lekkiego, wysokonożnego. Jego tułów jest masywny, grzbiet długi, zad nieco uniesiony. Klatka piersiowa wyjątkowo rozwinięta - szeroka i głęboka. Szerokość klatki piersiowej wynosi 45-50% wysokości w kłębie. Kończyny są bardzo mocne.

Krótka kufa wydaje się jeszcze szersza i potężniejsza z powodu licznych fałd i dużych obwisłych fafli. Kontrast między ciemnym zabarwieniem szaty a czerwoną barwą języka i dziąseł rzuca się w oczy, W przeciwieństwie do innych mastifów (doga z Bordeaux, bulmastifa) przodozgryz stanowi u niego wadę.

Sierść ma gładką, zwartą i krótką (max.1,5cm długości), miłą w dotyku. Umaszcznie we wszystkich odcieniach szarości, czarne, płowe. Szata o zabarwieniu orzechowym, gołębim, kremowycm silnie rozjaśniona bywa jedynie tolerowana, podobnie jak białe znaczenia na klatce piersiowej i palcach.

Obok mastifa angielskiego i hiszpańskiego jest to jedna z najcięższych ras - samce osiągają wagę 70 kg, a niektóre nawet przekraczają 100kg. Mimo to bywają wyjątkowo zwinne. Charakterystyczny powolny, kołyszący chód przypomina swobodny i pełen gracji sposób poruszania się wielkiego kota.

PIELĘGNACJA

To nie jego krótka sierśc wymaga troski, lecz fałdy na skórze, w których zbiera się złuszczony naskórek. Może on powodować stany zapalne oraz być doskonałą pożywką dla bakterii chorobotwórczych i grzybów. Oczy są podatne na wywinięcie powieki ( co wymaga zabiegu chirurgicznego). Należy również sprawdzać regularnie stan uszu, zwłaszcza niecętych.

Waga mastino napoletano sprzyja tworzeniu się odcisków, tzw. modzeli, na łokciach i stawach skokowych. Pies nie powinien więc spać na twardym posłaniu, trzeba zapewnić mu gruby materac.

ZDROWIE

Jest podatny na dysplazję stawu biodrowego oraz łokciowego oraz skręt żołądka, podobnie jak duże rasy. Ma skłonność do zapalenia spojówek i chorób skóry, zwłaszcza w odrębie fałd.

U niektórych szczeniąt po urodzeniu tworzy się przepuklina pępkowa. jeśli blokuje ona część jelita, konieczna jest operacja (gdy szczenię wystarczająco podrośnie).

W okresie wzrostu należy zapewnic mu dużo słońca, niewymuszony ruch i prawidłowo zbilansowaną karmę. Błędy żywieniowe popełnione w młodości są trudne do naprawienia.

Nie należy wnioskować, że jest kolosem na glinianych nogach - to pies mocny , pod warunkiem, że jest właściwie selekcjonowany. Wiele zależy od odpowiedzialnych hodowców.

HISTORIA

Mastino napoletano był od wieków powszechny w środkowych Włoszech, na terenie Kampanii. Najczęściej mieszkał na dużych farmach, gdzie służył do pilnowania.

Pochodzi od rzymskich molosów, które prawdopodobnie przybyły z Azji (Sumeru i Mezopotamii) najpierw do Grecji wraz z Aleksandrem Macedońskim. Nie można wykluczyć, że w Rzymie krzyżowano je z lokalnymi rasami odziedziczonymi po etruskich i italskich przodkach.

Unieśmiertelnił je Columella, rzymski agronom z I wieku naszej ery, w swoim dziele z zakresu rolnictwa i hodowli zatytułowanym "De re rustica". Wspomniał w nim o imponującej głowie przodków późniejszego mastifa neapolitańskiego (tak charakterystycznej dla jego sylwetki). Przeciwstawił psy o maści ciemnej, przeznaczone do pilnowania noca domów, tym o sierści jasnej, pomocnym przy wypasie bydła.

Rasa długo pozostawała niezauważona w swoim rodzinnym kraju. Włoski Kennel Club, założony w 1882 roku, interesiował się głównie psami myśliwskimi. O mastino napoletano wspominali nieliczni autorzy. Jeden z nich, Enrico Tecce, w 1897 roku przedstawił tego psa jako towarzysza członków neapolitańskiej mafii - camorry. Ale w rzeczywistości mastino nie był wyłącznie stróżem bandytów; świadczą o tym lokalne nazwy które nosił: psa górskiego, pasterza kóz lub psa notariusza.

Jeden okaz tej rasy został pokazany na wystawie w Mediolanie w 1914r., ale potem długie lata nie było słychać o mastifie z Neapolu. Aż do roku 1946. Wtedy to w mieście u stóp Wezuwiusza podczas konkursu psich piękności zaprezentowano osiem mastifów z tego rejonu, co pozwoliło przedstawic go światu.

Na owej wystawie w Neapolu ujrzał go malarz Piero Scanziani, z którego nazwiskiem jest na zawsze związana historia rasy po drugiej wojnie światowej. Scanziani zachwycił się imponujacym neapolitańczykiem. Wyszukał najlepsze okazy i założył pierwsza profesjonalną hodowlę. Następnie zredagował wzorzec rasy, opierając się na wyglądzie pierwszego championa Włoch - GUALIONE di Scanziani, zwanego Primo. W 1949 roku założył Towarzystwo Mastino Napoletano, zastąpione później Zrzeszeniem Wielbicieli Dogów Neapolitańskich.

Guaglione 1° LOI 73829 Campione d'Italia 3 CACIBAll. Villanova di Piero Scanziani

Wzrost zainteresowania rasą we Włoszech datuje się na lata siedemdziesiąte.

NA ŚWIECIE

Rasa jest znana i podziwiana od lat osiemdziesiątych, ale nigdy nie była modna. Stopniowo wzbudza zainteresowanie w Niemczech, a od 1990r. coraz częściej pojawia się w Anglii, gdzie była do tej pory mało popularna z powodu cięcia uszu, które tam ma wielu przeciwników.

Do USA mastino sprowadzono w 1983 roku . Celem tamtejszych hodowców jest pies całkowicie czarny.

W POLSCE

Pierwszego psa o imieniu Korisvirag FLAVIO sprowadził w roku 1979 Wiesław Stodulski. Później FLAVIO był własnościa Zbigniewa Grabowskiego. W jego hodowli " Molossos" suka GILDA z Povodskiej Roviny sprowadzona z Czechosłowacji urodziła w 1985 roku pierwsze szczenięta. Hodowla ta jest czynna do dziś.

Od lat wierne rasie są również hodowle "Millefiori" Grażyny Polańczyk i "Zagóro" Roberta Zagórskiego.

Spadek popularności nastąpił w połowie lat dziewiedziesiątych, prawdopodobnie na skutek wzrostu zainteresowania dogiem z Bordeaux i cane corso. Zmniejszenie liczby miotów spowodowane jest również wprowadzeniem obowiązku prześwietlania pod kątem dysplazji stawów biodrowych.

Populację szacuje się na około 600 egzemplarzy ( dane z roku 2001).

___________________________________________________________

Artykul pochodzi z miesięcznika ,,Przyjaciel Pies " nr 2/ 2001 r.